Yıldız tablosu: ücretsiz ödül çizelgesi hazırlayın

Yıldız tablosu nasıl hazırlanır?

1. Tek bir hedef seçin. Bir tablo, bir alışkanlık. Aynı anda üç şeyi takip eden bir tablo, okul öncesi bir çocuğun ilgisini iki günde kaybeder.
2. Temayı ve yıldız sayısını seçin. Temayı çocuğunuz seçsin, çünkü karara ortak olan işe de ortak olur. Yıldız sayısını, ilk ödül bir iki haftada ulaşılabilir olacak kadar düşük tutun.
3. Yazdırıp alçak bir yere asın. Yıldız tablosu çocuğun göz hizasında durur ve her yıldızı çocuk kendisi yapıştırır ya da boyar. Kaydettiğiniz PDF'i yeni tablo zamanı geldiğinde tekrar yazdırırsınız.

İşe yarayan hedefler

En iyi hedefler somut, gözle görülür ve tamamen çocuğun elindedir. Türkiye'de en çok aranan tek hedefli çizelge diş fırçalama çizelgesidir; ebeveynlerin en sık seçtikleri şunlar:

• 🪥 Diş fırçalama. Ödül fikri: yatmadan önce fazladan bir masal.
• 🚽 Tuvalet eğitimi. Ödül fikri: parka gitmek.
• 🛏️ Kendi yatağında uyumak. Ödül fikri: kahvaltıda pankek.
• 🧸 Oyuncakları toplamak. Ödül fikri: film gecesinde filmi seçmek.
• 👕 Kendi başına giyinmek. Ödül fikri: hafta sonu gezisini seçmek.
• 🥦 Yeni yemekleri tatmak. Ödül fikri: birlikte kurabiye yapmak.

Neyi seçerseniz seçin, olumlu ifade edin. "Kendi yatağında uyumak" çocuğa yapacak bir şey verir; "bizim odaya gelmemek" sadece ne yapmaması gerektiğini söyler.

Yıldız tablosu mu, jeton ekonomisi mi?

İkisi aynı mekanizmanın iki hâli. Jeton ekonomisi terapi odasından gelen bir isim: çocuk belirli bir davranış için jeton toplar ve onları bir ödülle takas eder; özel eğitimde ve DEHB'li çocuklarla yıllardır kullanılır. Yıldız tablosu aynı fikrin evdeki sade hâlidir: jeton yerine yıldız, bütün bir davranış listesi yerine tek bir hedef. Evde tablo fazlasıyla yeter.

Tabloyu her gün nasıl kullanmalı?

• Hemen ödüllendirin. Yıldız, hedefe ulaşıldığı anda tabloya girer, akşam değil. Küçük çocuklar anı yaşar.
• Sadece ödülü değil, yıldızı da kutlayın. Yapıştırırken çakılan beşlik işin çoğunu yapar.
• Tabloyu bir başarıyla bitirin. Alışkanlık oturunca mevcut satırı tamamlarsınız, ödül alınır, biter. Tablo kalıcı bir eşya değil, geçici bir destektir.

Çocuğunuz altı yaşını geçtiyse genellikle yaşa göre görevleri olan bir sorumluluk çizelgesi daha iyi oturur.